ประวัติศาลจังหวัดปทุมธานี
                    เมื่อประมาณ พ.ศ. 2203 ในรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช มีชาวมอญซึ่งได้อพยพมาจากเมืองเมาะตะมะเข้ามาอาศัยอยู่ในแผ่นดินสยามบริเวณบ้านสามโคก ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา ระหว่างวัดตำหนักและวัดสะแก เรียกชื่อว่า "เมืองสามโคก" ซึ่งอยู่ใกล้
วัดสิงห์ในปัจจุบัน สันนิษฐานว่าศาลเมืองปทุมธานีน่าจะมีชื่อตามชื่อเมืองว่า "ศาลเมืองสามโคก"
                    ต่อมาในปี พ.ศ. 2348 ในรัชสมัยของสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าพระราชทานนามเมืองขึ้นใหม่ว่า "เมืองปทุมธานี" เพราะมีบัวเป็นจำนวนมาก ศาลในสมัยนั้นจึงมีชื่อเรียกตามเมืองว่า "ศาลเมืองปทุมธานี" ภายหลังได้มีการย้ายเมืองหลายครั้ง จนมาถึงในช่วงรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้โปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนคำเรียก "เมือง" เป็น "จังหวัด" ศาลยุติธรรมตามหัวเมืองจึงเปลี่ยนเรียกชื่อจาก ศาลเมืองเป็นศาลจังหวัด ดังนั้นศาลเมืองปทุมธานีจึงต้องเปลี่ยนชื่อเป็น "ศาลจังหวัดปทุมธานี" ในปี พ.ศ. 2460 ได้ย้ายตัวเมืองมาอยู่ที่ตำบลบางปรอก ฝั่งตะวันตกแม่น้ำเจ้าพระยาและเรียกชื่อศาลว่า "ศาลจังหวัดปทุมธานี" มาจนถึงทุกวันนี้
                    เดิมศาลเมืองปทุมธานีขึ้นต่อกระทรวงนครบาล ภายหลังมีการปรับปรุงกิจการศาลในกรุงเทพมหานครตามรูปแบบใหม่ โดยให้ศาลขึ้นตรงต่อกระทรวงยุติธรรม ศาลจังหวัดปทุมธานีเป็นศาลหัวเมืองขึ้นกับมณฑลกรุงเทพฯ ภายหลังพบหลักฐานว่า ในปี พ.ศ. 2450 ศาลเมืองปทุมธานีได้ขึ้นต่อกระทรวงยุติธรรมแล้ว
                    ประวัติการก่อสร้างอาคารที่ทำการศาลจังหวัดปทุมธานีได้ทำการก่อสร้างศาลที่ตำบลโคกชะพลู เมื่อ พ.ศ. 2442 โดยจ้างชาวจีนจัดสร้าง และเปิดทำการเมื่อวันที่ 10 มกราคม 2443 ในปี พ.ศ. 2461 ได้ย้ายที่ทำการศาลมาตั้งอยู่ที่ตำบลบางปรอก โดยจีนโห ยี่ห้อโหหงุ่นหลง สะพานขาว พระนคร เป็นผู้ประมูลได้ในราคา 28,660 บาท สร้างแล้วเสร็จเมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2462 เปิดทำการเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2462 เป็นอาคารตึกชั้นเดียว ขนาดหนึ่งบัลลังก์
                    ต่อมาในปี พ.ศ. 2505 กระทรวงยุติธรรมมีดำริให้สร้างอาคารศาลหลังใหม่เป็นศาลขนาด 4 บัลลังก์ แต่ยังมิได้ดำเนินการปลูกสร้างจนกระทั่งในปี พ.ศ. 2516 นางกฐิน กุยยกานนท์และครอบครัว ได้ทูลเกล้าถวายที่ดิน โฉนดที่ 5693 และโฉนดที่ 5651 บางส่วน ตำบลบ้านฉาง อำเภอปทุมธานี รวมเนื้อที่ 16 ไร่ อยู่ริมถนนสายกรุงเทพฯ-ปทุมธานี ให้จังหวัดปทุมธานีใช้เป็นพื้นที่ตั้งศาลากลางจังหวัด ทางจังหวัดจึงขอให้ศาลจังหวัดปทุมธานีมาปลูกสร้างในบริเวณเดียวกัน เพื่อเป็นศูนย์ราชการต่อไป โดยแบ่งที่ให้ทางทิศใต้ประมาณ 7 ไร่ เพื่อทำการปลูกสร้างศาลจังหวัดปทุมธานี เป็นอาคารตึก 2 ชั้น ขนาด 4 บัลลังก์ กว้างประมาณ 8 เมตรเศษ ยาวประมาณ 60 เมตร บริษัทสหวิศวก่อสร้าง จำกัด เป็นผู้ประมูลได้ในราคา 5,111,520 บาท ได้ประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2520 ก่อสร้างแล้วเสร็จในเดือนธันวาคม 2520 เปิดอาคารที่ทำการเมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2521

                    สถานที่ตั้ง ศาลจังหวัดปทุมธานี THE PATHUMTHANI PROVINCIAL COURT
ถนนปทุม-สามโคก อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี 12000
โทร. 0-2581-5013, 0-2581-6303, 0-2593-3666, 0-2593-4748
                    E-mail : pttc1@judiciary.go.th

ยินดีต้อนรับสู่ ... พิพิธภัณฑ์ศาลไทย (Court Museum of Thailand)
กลับหน้าแรก