ตามโบราณราชประเพณี สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงไว้ซึ่งพระบรมเดชานุภาพโดยสมบูรณ์ ทรงมีพระราชสิทธิอำนาจที่จะทรงสมมุติเจ้านายเชื้อพระบรมราชวงศ์พระองค์ใด พระองค์หนึ่ง ซึ่งทรงพระราชดำริว่ามีพระปรีชาสามารถเป็นผู้ที่เหมาะสม สมควรที่จะเป็นผู้สืบราชสันตติวงศ์ ดำรงราชตระกูลและรัฐสีมาอาณาจักร ปกป้องดูแลพสกนิกรสนองพระองค์ต่อไปได้นั้น ขึ้นเป็นพระรัชทายาท ในอดีตสมัยบางช่วงสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมิได้ทรงเลือกพระ รัชทายาทขึ้นไว้ก่อน เมื่อบ้านเมือง มีเหตุการณ์บางอย่างเกิดขึ้นเป็นผลทำให้เกิดเหตุยุ่งยากแก่งแย่งช่วงชิงพระราชอำนาจกันขึ้น ซึ่งเป็นโอกาสให้ บุคคลผู้ที่มิได้ประพฤติตนตั้งอยู่ในความดี ความถูกต้อง คิดขัดขวางความเจริญก้าวหน้าของ พระราชอาณาจักร และเป็นโอกาสให้ศัตรู ทั้งภายนอกและภายในประเทศได้ใจคิด ประทุษร้าย ต่อราชตระกูล ทำลายสิทธิเสรีภาพและ นำความหายนะมาสู่ประเทศชาติบ้านเมือง ดังนั้น จึงมีการตรากฎมณเฑียรบาล ว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์ขึ้น โดยมีการให้ความหมายของศัพท์ไว้ ดังนี้
     

พระรัชทายาท

     

 พระรัชทายาท คือ เจ้านายเชื้อพระบรมราชวงศ์พระองค์ที่สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สมมุติขึ้นเพื่อเป็นผู้ทรงสืบราชสันตติวงศ์สนองพระองค์ต่อไป

     
     

สมเด็จพระยุพราช

     

สมเด็จพระยุพราช คือ พระรัชทายาทที่สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงสถาปนาขึ้นเป็นตำแหน่งสมเด็จพระยุพราช โดยพระราชทานยุพราชาภิเษกหรือโดยพิธีอย่างอื่นสุดแท้แต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ

     
     

สมเด็จพระหน่อพุทธเจ้า

                  สมเด็จพระหน่อพุทธเจ้า คือ สมเด็จพระบรมราชโอรสพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระอัครมเหสี
     
     

สมเด็จพระอัครมเหสี

                        สมเด็จพระอัครมเหสี คือ พระชายาหลวงของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวตามที่ปรากฎในประกาศ กระแสพระบรมราชโองการ ทรงสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระนางเจ้า พระบรมราชินี
     
     

สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ

        สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ คือ พระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระอัครมเหสีหรือพระมเหสีรอง
     
     

พระมเหสีรอง

                      พระมเหสีรอง คือ พระชายาของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระองค์ที่ดำรงพระเกียรติยศ
รองลงมาจากสมเด็จพระนางเจ้า พระบรมราชินี มีพระเกียรติยศสูงต่ำเป็นลำดับกัน คือ สมเด็จนางเจ้า พระบรมราชเทวี พระนางเจ้า พระราชเทวี พระนางเธอ พระอัครชายาเธอ ดังนี้เป็นต้น
     
     

พระเจ้าลูกยาเธอ

     

          พระเจ้าลูกยาเธอ  คือ พระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและพระสนมเอก โท ตรี

     
     

พระองค์ใหญ่

             พระองค์ใหญ่ ให้เข้าใจว่าพระองค์ที่มีพระชนมายุมากกว่าพระองค์อื่น ๆ ที่ร่วมพระมารดากัน
     
ยินดีต้อนรับสู่ ... พิพิธภัณฑ์ศาลไทย (Court Museum of Thailand)
กลับหน้าแรก