จำเลย

                    
             จำเลย ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า บุคคลผู้ถูกฟ้องต่อศาลแล้ว, ผู้ถูกฟ้องความ
             จำเลย เป็นคำในกฎหมายโบราณ หมายถึง ผู้ที่ถูกหาว่าได้กระทำผิด บุคคลซึ่งถูกฟ้องต่อศาลโดยข้อหาว่าได้กระทำผิด

 

ผู้ต้องหา

                       
             ผู้ต้องหา เป็นคำในกฎหมายโบราณ หมายถึง บุคคลผู้ถูกกล่าวหาว่าได้กระทำความผิด แต่ยังมิได้ถูกฟ้องต่อศาล

 

บุพการี

                       
             บุพการี ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า ผู้ที่ทำอุปการะมาก่อน เช่น บิดามารดาเป็นบุพการีของบุตรธิดา
             บุพการี เป็นคำในกฎหมายโบราณ หมายถึง ผู้เป็นต้นสายโลหิตโดยตรงขึ้นไป ซึ่งได้แก่ บิดา มารดา ปู่ ย่า ตา ยาย และทวด

 

ผู้สืบสันดาน

                     
             ผู้สืบสันดาน ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า ผู้สืบสายโลหิตโดยตรงลงมา ได้แก่ ลูก หลาน เหลน ลื่อ
             ผู้สืบสันดาน เป็นคำในกฎหมายโบราณ หมายถึง ผู้สืบสายโลหิตโดยตรงลงไป ซึ่งได้แก่ ลูก หลาน เหลน ลื่อ

พระไอยการ

               พระไอยการ เป็นคำในกฎหมายโบราณ หมายถึง ตัวบทกฎหมายทั้งปวงที่พระมหากษัตริย์ได้ทรงกำหนดขึ้น ตราขึ้นไว้เป็นหลักปกครองบ้านเมือง

 

ศุภอักษร

             ศุภอักษร ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า สาสน์ของเจ้าประเทศราช
             ศุภอักษร เป็นคำในกฎหมายโบราณ หมายถึง หนังสือทั้งปวงที่หัวเมืองประเทศราชใหญ่ส่งมา

 
สธัมมชาตบุตร

             สธัมมชาตบุตร หมายถึง บุตรอันเกิดจากบิดามารดาซึ่งได้เป็นสามีภริยากันโดยถูกต้องตามกฎหมาย สธัมมชาตบุตร จึงเป็นบุตรที่เกิดถูกต้องตามกฎหมาย ไม่ใช่บุตรบุญธรรม หรือลูกลับหรือลูกไม่ปรากฏชื่อพ่อ หรือลูกชู้


อธัมมชาตบุตร

             อธัมมชาตบุตร หมายถึง บุตรอันเกิดจากบิดามารดาที่ไม่ได้เป็นสามีภริยากันตามกฎหมาย


อัญมณี

              อัญมณี ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า รัตนชาติที่เจียระไนแล้ว, แก้วมณีอื่น ๆ นอกจากเพชรพลอย
             อัญมณี ตามกฎหมายตราสามดวง ลักษณะเบ็ดเสร็จ หมายถึง ของมีค่าอื่น ๆ เช่น มันผู้หนึ่งล้อมไว้เป็นไร่เป็นสวนมัน มันได้ปลูกสรรพอัญมณีในที่นั้นไว้ให้ลดอากรไว้แก่มันปีหนึ่ง
             อัญมณี เป็นคำในกฎหมายโบราณ หมายถึง ของมีค่าอื่น ๆ ซึ่งเป็นของที่กินได้ เช่น อัญมณีล้มลุก หมายถึง พืชล้มลุก เป็นต้น


ชู้เหนือขันหมาก

              ชู้เหนือขันหมาก ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า ชายที่ลอบได้เสียกับหญิงคู่หมั้นของชายอื่น
             ชู้เหนือขันหมาก ในกฎหมายโบราณ หมายถึง ผิดเมียในขันหมาก

 

ชู้เหนือผัว

             ชู้เหนือผัว ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า ชายที่ลอบได้เสียกับหญิงซึ่งสามียังมีชีวิตอยู่
             ชู้เหนือผัว ในกฎหมายโบราณ หมายถึง ชายที่ลอบได้เสียกับเมียผู้อื่นซึ่งผัวยังมีชีวิตอยู่


ชู้เหนือผี

             ชู้เหนือผี ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า ชายที่ลอบได้เสียกับหญิงที่สามีตาย ขณะที่ศพสามียังอยู่บนเรือน
             ชู้เหนือผี  ในกฎหมายโบราณ หมายถึง ชายที่ลอบได้เสียกับหญิงที่ผัวตาย เมื่อศพผัวยังอยู่บนเรือน


เชิงกระยาดอกเบี้ย

             กระยาดอกเบี้ย ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า สิ่งที่ส่งชำระแทนดอกเบี้ย เช่น กู้เงินเขามาแล้ว มอบที่นาให้ทำหรือมอบบุตรภริยาให้รับใช้การงาน
             เชิงกระยาดอกเบี้ย ในกฎหมายโบราณ หมายถึง การทำงานต่างดอกเบี้ย


นมบกอกพร่อง

             นมบกอกพร่อง ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า ลักษณะของหญิงที่ชายทำให้เสียความบริสุทธิ์แล้วทอดทิ้งไป เช่น แลมันทำชู้แล้วมันทอดหญิงนั้นเสีย ท่านว่ามันทำให้ลูกหลานท่านนมบกอกพร่องให้ไหมชายผู้เลมิดพ่อแม่ผู้เถ้าผู้แก่นั้นโดยขนาฎ, มักใช้เพี้ยนไปเป็น นมตกอกพร่อง
             นมบกอกพร่อง ในกฎหมายโบราณ หมายถึง หญิงเสียความบริสุทธิ์ให้แก่ชายแล้ว


วิจักขณพยาน

             วิจักขณ์, วิจักษณ์ ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า ที่รู้แจ้ง, ที่เห็นแจ้ง, ฉลาด, มีสติปัญญา, เชี่ยวชาญ, ชำนาญ
             วิจักขณพยาน ในกฎหมายโบราณ หมายถึง พยานที่เชี่ยวชาญ

 

พลาดิสัย

             พลาดิสัย ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า มีกำลังยิ่ง
             พลาดิสัย  ในกฎหมายโบราณ หมายถึง เหตุสุดวิสัย


สินหัวบัวนาง

             สินหัวบัวนาง ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า สินสอดที่ตกเป็นของหญิงในกรณีที่หญิงได้เสียตัวแก่ชายและชายนั้นได้ตายไปโดยยังมิได้แต่งการมงคล ตามข้อความที่ว่า ถ้าหญิงได้เสียตัวแก่ชาย ชายตายสีนสอดนั้นให้ตกหญิงจงสิ้น เพราะว่าสีนนั้นเป็นสีนหัวบัวนาง
             สินหัวบัวนาง ในกฎหมายโบราณ หมายถึง สินสอดอันเป็นทรัพย์สิ่งของที่บิดามารดาหรือผู้ปกครองหญิงเรียกเอาจากชายที่มาแต่งงานเป็นค่าที่ได้เลี้ยงดูตัวหญิงมา


ษมายุมแปลง

             ษมายุมแปลง ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า เครื่องขมาโทษที่ชายนำไปคำนับพ่อแม่หญิงเพื่อขอโทษในการที่ลักพาลูกสาวท่านไป
             ษมายุมแปลง  ในกฎหมายโบราณ หมายถึง เครื่องสักการะที่ชายนำไปคำนับบิดามารดาหญิงขอโทษในการที่ลักพาลูกสาวเขาไป


สบเสีย

             สบเสีย ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า ดูถูก
             สบเสีย  ในกฎหมายโบราณ หมายถึง หมิ่นประมาท


ทุรศีลธรรม

             ทุรศีลธรรม ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า การกระทำผิดศีลธรรมอันดีของประชาชน
             ทุรศีลธรรม  ในกฎหมายโบราณ หมายถึง ผิดศีลธรรม

 

เดินเผชิญสืบ

          เดินเผชิญสืบ ในกฎหมายโบราณ หมายถึง การที่ศาลบังคับให้โจทก์จำเลยนำ
ผู้พิพากษาหรือเจ้าพนักงานศาลไปสืบพยานที่บ้านเรือนของพยานหรือสถานที่ใด ๆ ตามแต่ศาลจะเห็นควร


กะทงแถลง

             กระทงแถลง ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายความว่า ส่วนสำคัญในสำนวนความที่เป็นประเด็นและที่เกี่ยวกับประเด็นอันพึงเสนอวินิจฉัย
             กะทงแถลง ในกฎหมายโบราณ หมายถึง คัดใจความยกขึ้นเสนอ


เกาะกุม

          เกาะกุม ในกฎหมายโบราณ หมายถึง จับกุม, ควบคุม

                   
     
       
ยินดีต้อนรับสู่ ... พิพิธภัณฑ์ศาลไทย (Court Museum of Thailand)
กลับหน้าแรก